“FACK JU GÖHTE” kelimesi tescil edilmeli mi?

“FACK JU GÖHTE” kelimesi tescil edilmeli mi?

Elyas M'Barek ve Karoline Herfurth’un rol aldığı, Bora Dağtekin tarafından yönetilen Alman komedi filmi ‘’Fack Ju Göhte’’ Almanya’da elde ettiği gösterim sonrası başarı sebebiyle EUIPO nezdinde marka başvurusuna konu olur.

Filmin yapımcısı FILM PRODUKTION GMBH bu terimi marka olarak tescil ettirmek üzere, EUIPO’ya başvuruda bulunmuştur. Ne varki EUIPO söz konusu ifadeyi genel ahlak ve kamu düzenine aykırı görür.

Kararda terimin “Fack ju” ifadesinin Alman toplumunca yine Almanca bir küfür olan ‘’Fick dich’’ olarak algılanacağı ifade edilmiştir.  Dolayısıyla bu terimin İngilizce karşılığı olan ‚ ‘Fuck you‘‘ ile eş değer olduğu ifade edilmiştir. “Göhte” ibaresinin de ünlü edebiyatçı “Johann Wolfgang von Goethe’yi” kastettiğinden bahisle ibareyi bütün olarak genel ahlaka aykırı görür.

Filmin yapımcısı, karara karşı itiraz etse de EUIPO kararı onaylanmıştır. Bunun üzerine pes etmeyen yapımcı konuyu  bir üst mahkeyeme taşmasına rağmen; EUJC, 24 Ocak 2018 tarihli T-69/17 sayılı kararı ile Temyiz Kurulu kararını[1] yerinde bulur ve davayı reddeder.

Bunun üzerine yapımcı doğrudan Adalet Divanı’na[2] giderek ve henüz Divan kararını vermemiş olsa da Adalet Divanı Hukuk Sözcüsü Michal Bobek dava hakkındaki görüşünde [3] EUIPO kararının iptal edilmesi gerektiğini, filmin gerekli kurumlardan izinler alınarak Almanya’da gösterime girmiş, gişe başarısı yakalamış, ayrıca Goethe Enstitüsü programına da dahil edilmiş olduğuna dikkat çeker.

İlaveten Bobek görüşünde EUIPO’nun daha önceki bir kararına, Die Wanderhure (Gezinen Fahişe) kararına atıfta bulunarak, Ofisin yaklaşımını değiştirmesinin gerekçelendirilmediğini de söyler.

Bu noktada benzer bir marka başvurusu ülkemizde yapılmış olsaydı, başvurunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 5. Maddesinde yer alan “Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretlerin” marka olarak tescil edilemeyeceği kuralına takılıp takılmayacağı, TURKPATENT’in nasıl bir karar vereceği de elbette ayrı bir tartışma konusu.


[1] T-69/17 - Constantin Film Produktion v EUIPO (Fack Ju Göhte)

[2]Appeal brought on 4 April 2018 by Constantin Film Produktion GmbH

[3] Court of Justice of the European Union PRESS RELEASE No 86/19